Efnahagskreppa skapar sóknarfæri í frumkvöðlastarfsemi
Undanfarin 11 ár hefur frumkvöðlastarfsemi um allan heim verið könnuð í umfangsmikilli samanburðarrannsókn á vegum alþjóðlega rannsóknarsamstarfsins Global Entrepreneurship Monitor (GEM).
Frumkvöðlastarfsemi hátt í 50 ólíkra landa hefur þannig verið könnuð árlega á sambærilegan hátt og niðurstöður könnunarinnar birtar í alþjóðlegri skýrslu. Í hverju þátttökulandi er að auki unnin skýrsla þar sem kafað er dýpra í niðurstöður í því landi.
Íslenska skýrslan kemur hér út í sjöunda sinn en Háskólinn í Reykjavík hefur borið veg og vanda af GEM -rannsókninni hér á landi frá árinu 2002.
Sjá nánari upplýsingar um rannóknina og skýrsluna í heild.
Megin markmið skýrslunnar fyrir árið 2009 eru fjögur:
- Að gefa yfirlit yfir frumkvöðlastarfsemi á Íslandi árið 2009, umfang hennar, einkenni og umhverfi.
- Að bera frumkvöðlastarfsemi á Íslandi árið 2009 saman við undanfarin ár og samanburðarlönd.
- Að kanna sérstaklega hvaða áhrif efnahagskreppan hefur haft á frumkvöðlastarfsemi.
- Að birta ábendingar um hvað megi betur fara í umhverfi frumkvöðlastarfsemi á Íslandi.
Umfang frumkvöðlastarfsemi á Íslandi er mikið, en mismunandi eftir þjóðfélagshópum
Í GEM-rannsókninni er umfang frumkvöðlastarfsemi skilgreint sem hlutfall þeirra einstaklinga sem annaðhvort undirbúa nýja viðskiptastarfsemi eða hafa nýlega stofnað til hennar. Á árinu 2009 mældust 11,4% Íslendinga á aldrinum 18–64 ára, eða um 22 þúsund manns, taka þátt í frumkvöðlastarfsemi. Þetta er hæsta hlutfall í þeim hagkerfum sem við berum okkur saman við, en frumkvöðlastarfsemin er breytileg efir þjóðfélagshópum:
- Karlar er um tvisvar sinnum líklegri en konur til þess að taka þátt í frumkvöðlastarfsemi.
- Frumkvöðlar á Íslandi eru eldri en í samanburðarlöndunum.
- Líkur á því að einstaklingar stundi frumkvöðlastarfsemi aukast með meiri menntun.
- Dregið hefur úr hlut tekjulægsta þriðjungs einstaklinga í frumkvöðlastarfsemi sem er nú 5%.
- Lágt hlutfall fyrirtækjaþjónustu í frumkvöðlastarfsemi bendir til minna vægis þekkingariðnaðar.
- Væntingar frumkvöðla um atvinnu- og nýsköpun eru mestar af öllum samanburðarlöndunum.
- Menningar- og samfélagslegar venjur helsti styrkur íslenska frumkvöðlaumhverfisins.
- Skortur á fjármagni helsti veikleiki íslenska frumkvöðlaumhverfisins.
